M - Schatkamer van Sint-Pieter
De Schatkamer van Sint-Pieter bevindt zich in de Sint-Pieterskerk, die bekend staat als een van de mooiste voorbeelden van de 15e-eeuwse Brabantse hooggotiek. De bouw van de kerk zelf startte in 1410 en duurde meer dan een eeuw. De indrukwekkende kooromgang werd in 1980 ingericht als museum. Sindsdien vind je er talrijke beelden, schilderijen en verschillende objecten van edelsmeedwerk, zoals reliekbeelden, monstransen en kelken.
De meesterwerken van de Schatkamer
Het Laatste Avondmaal
Een absoluut topstuk is 'Het Laatste Avondmaal', geschilderd door Dirk Bouts. Dirk Bouts behoorde tot de Vlaamse Primitieven en werd ook 'de schilder van de stilte' genoemd. 'Het Laatste Avondmaal' is geschilderd tussen 1464 en 1468. Dat weten we met zekerheid omdat de opdrachtgever, het Broederschap van het Heilig Sacrament, een contract heeft opgemaakt.
Leuven is het decor waarin het tafereel geschilderd is: de vensterluikjes tonen de Grote Markt tijdens de bouw van het stadhuis. Op het middenluik zien we Jezus en zijn apostelen aan tafel; de zijpanelen tonen taferelen uit het Oude Testament.
De marteling van de Heilige Erasmus
Een ander meesterwerk is 'De marteling van de Heilige Erasmus', ook van Dirk Bouts en gemaakt voor dezelfde opdrachtgevers. In dit kunstwerk zien we de ingetogenheid die zo kenmerkend is voor Bouts' stijl. Op de zijpanelen staan de H. Hieronymus en de H. Bernardus van Clairvaux.
Schilderijenreeks Fiere Margriet
In de Schatkamer vind je ook de schilderijenreeks rond het leven van Fiere Margriet. In 1760 schilderde P.J. Verhaghen een serie over de legende van deze populaire Leuvense volksheilige. Haar levensverhaal speelde zich af rond 1225:
"Een vroom echtpaar, eigenaar van een gasthof, wenste zich terug te trekken in een klooster en verkocht daarom al hun bezittingen. Op de vooravond van hun vertrek wensten schurken, vermomd als pelgrims, te overnachten. Het echtpaar kon hen wel voedsel aanbieden maar de wijn was op. Daarop stuurden zij hun nichtje, Margriet, naar de Wijnpers om een kruik wijn te halen. Toen het meisje terugkwam, hadden de schurken het echtpaar omgebracht en beroofd. Omdat zij een lastige getuige was van hun daden, namen ze Margriet mee buiten de stad, waar ze het meisje verkrachtten, wurgden en vervolgens in de Dijle gooiden. Toen gebeurde het mirakel: het lijk van Margrietje dreef stroomopwaarts de stad binnen en werd zo door de bevolking herkend. Onmiddellijk ontstond er een intense verering voor het 'Fiere' Margrietje, die haar eer betaald had met de dood."
Praalgraf van Hendrik I
In het midden van het hoogkoor bevindt zich het praalgraf van Hendrik I, de eerste hertog van Brabant. Dit romaans grafmonument is het oudste van een regerend vorst in ons land en enig in zijn soort. Zijn echtgenote, Machteld van Boulogne, en zijn dochter, Maria van Brabant, zijn opgebaard in een praalgraf in de laatste kapel.
Het Christushoofd
Het Christushoofd verdient ook bijzondere aandacht. Het is een van de oudste beelden uit de museumcollectie en het kent een bijzondere geschiedenis. Dit romaans hoofd stond origineel op het zogenaamde 'Kromme' of 'Bruine' kruis. In 1914 is het beeld tijdens de fatale brand in augustus volledig opgebrand. Maar het hoofd dat samen met de rest van het beeld is opgebrand, was niet het originele. Op het lichaam stond een nieuw hoofd, gemaakt door de bekwame restaurateur Goyers. Het originele hoofd kwam via zijn erfenis bij zijn erfgenamen terecht. Rond 1955 is professor Steppe (K.U.Leuven) koortsachtig op zoek gegaan naar het originele hoofd: de erfgenamen hadden het immers verkocht aan een Franse antiquair. En met succes! Het kostbare hoofd staat uiteindelijk terug in de Sint-Pieterskerk.
