Nummer drie | Souffleur

Nummer drie

Souffleur

Meer leesvoer!

Kunst heeft, zoals alle domeinen, een eigen woordenschat. In ‘Souffleur’ geven medewerkers van M uitleg en achtergrond bij vaktermen die je wellicht bekend in de oren klink, maar waarvan je misschien niet (meer) weet wat ze ook alweer precies betekenen. Drie collega’s geven hun definitie van vanitas, collectiepresentatie en hologram.

 

Heb je ergens een kunstterm gespot die je graag uitgelegd wil zien door een van onze medewerkers?

VANITAS

Peter Carpreau, afdelingshoofd Oude kunst

“Vanitas is een Latijns woord. Het betekent zoveel als ‘ijdelheid’, maar ook ‘vergankelijkheid’. Vooral in die tweede betekenis is het een motief geworden in de westerse kunst. Alles waar wij mensen zo hard mee bezig zijn - geld, aanzien, macht - is eindig, leeg, onbetekenend.”

 

“Hét symbool van vanitas is het doodshoofd. Zelfs al ben je de rijkste, machtigste mens ter wereld: dit is alles wat er van je zal overblijven. Het vanitas-thema komt in alle periodes voor, maar het was vooral populair in de 16de en 17de eeuw. En het wordt op heel veel verschillende manieren uitgebeeld. Met doodshoofden dus, maar ook rottend fruit kan dienen, of vervluchtigende rook, of zelfs muziekinstrumenten: zodra de laatste noot geklonken heeft, is het lied uit. Voorgoed.”

 

“Een heel pessimistische kijk, zou je zeggen, maar de kunstenaars beschouwden het meer als een zedenles. Hecht niet te veel belang aan de aardse ijdelheden, maar richt je tot God. Die is eeuwig en kan je redden van de vergankelijkheid.”

COLLECTIEPRESENTATIE

Eveline De Wilde, collectiebeheerder Hedendaagse kunst

“De term ‘tentoonstelling’ gebruiken we in M als we een kunstenaar uitnodigen om haar of zijn werk te tonen, of als we een thematische presentatie opzetten waarin veel externe kunstwerken zitten.” 

 

“Een collectiepresentatie is een ander beestje. In principe bevat die alleen objecten uit de eigen collectie van M, al kan er natuurlijk weleens een bruikleen tussen zitten. Het verhaal achter zo’n presentatie komt uit collectie zelf. De curatoren laten zich leiden door de diversiteit van objecten, ze zoeken overeenkomsten, contrasten, verbanden… Zo komen we hopelijk tot een vernieuwende blik op de collectie. Bij M is die overigens heel verscheiden. We bewaren niet alleen kunst, maar ook bijvoorbeeld heemkundige voorwerpen, archeologische vondsten en meubels.” 

“We benaderen beeldcultuur altijd als iets heel breeds. De bezoeker moet de ruimte krijgen om zijn eigen verhaal te vinden. We gaan dus zeker niet zeggen: dit is exact waar dit kunstwerk voor staat, en het heeft deze plaats in de geschiedenis... We duiden wel de herkomst, maar we mengen bewust genres en periodes, en we nodigen de bezoeker uit zelf verbanden te leggen.”

 

“Collectiepresentaties zijn essentieel voor M. Er zijn natuurlijk stukken die altijd op zaal staan omdat ze zo belangrijk zijn. Maar de steeds wisselende collectiepresentaties zijn toch onze voornaamste manier om te tonen wat we in huis hebben.”

HOLOGRAM

Marieke Van Cauwenberge, verantwoordelijke onthaal, verkoop en bezoekersmanagement

“Een hologram is een driedimensionale fotografische projectie. Een hologram van een stoel ziet er bijvoorbeeld helemaal uit als een echte stoel: je kan er omheen lopen en hem van alle kanten bekijken, alleen kan je er niet op gaan zitten - het is maar een projectie, geen tastbaar ding. Veel mensen zullen vertrouwd zijn met het begrip: via sciencefiction en games is het gangbaar geworden in de populaire cultuur.“

 

“Maar bij M gebruiken we dus ook hologrammen. Er zat er bijvoorbeeld eentje in de collectiepresentatie ‘De kracht van beelden’, een afbeelding van een priester.”

 

“M ontsluit ook de kunstschatten in de Sint-Pieterskerk. Sinds midden oktober bieden we daar een rondleiding aan met de HoloLens. Dat is een door Microsoft ontwikkelde slimme bril, die je hologrammen toont die alleen jij kan zien. Om een voorbeeld te geven: bij de kapel van Fiere Margriet zie je Margriet echt aan je voeten voorbijdrijven, net als in de middeleeuwse legende. En bij ‘Het Laatste Avondmaal’ van Dieric Bouts zit je praktisch mee aan tafel. Je kan rond die hologrammen heen lopen, je kan ze van de achterkant gaan bekijken... Heel spectaculair allemaal, en bovendien een Belgische primeur.”

Heb je ergens een kunstterm gespot die je graag uitgelegd wil zien door een van onze medewerkers?

Meer leesvoer!

Achter de schermen bij M: het museumdepot

Schatten in de kelder

Ontmoet de collectie:

'Druk! Werk!'

Nummer twee

Souffleur