THEMA 2: VOORBIJ UTOPIA

Op zoek naar Utopia

Voorbij Utopia

Thema 2

Beelden van paradijs en hel

In het tweede gedeelte van de tentoonstelling worden utopie en zijn duistere tegenhanger, de dystopie, met elkaar geconfronteerd. De Liefdestuin en het Aards Paradijs verbeelden een heerlijke wereld waar je graag wil vertoeven. Voorstellingen van de brandende hel en de Apocalyps vertegenwoordigen de dystopie en tonen je de totale ontmenselijking en doodsangst voor het kwade.

 

Utopia is niet enkel het verhaal van dromen en idealen. Ook mislukkingen en teleurstellingen zijn eigen aan de zoektocht naar de nieuwe maatschappij. De droom blijft intact of wordt een nachtmerrie. In Utopia is er aandacht voor zowel falen als succes. More onderstreept het belang van harmonie: van herverdeling van rijkdom tot gelijke kansen voor iedereen: rijk, arm, man, vrouw. Er is godsdienstvrijheid en zelfs een onbespreekbaar thema als euthanasie is er een gangbare praktijk. De ideale wereld heeft echter ook schaduwzijden. Mensen worden uitgesloten en krijgen juist geen toegang tot plaatsen waar het goed toeven is. Hoe herkenbaar! 

 

Een treffend voorbeeld van de ideale wereld is het Schuttersfeest van de Meester van Frankfurt. Je ziet een groep mensen in een lieflijke tuin, genietend van al het goede. Maar de anonieme schilder is niet blind voor de andere realiteit: een groep mensen wordt bewust geweerd door gewapende wachters. Het hekje is gesloten. Ongewenste bezoekers zijn niet welkom. Een tweede uiting zijn de adembenemend mooie Besloten Hofjes. Deze meesterwerken - speciaal voor de tentoonstelling gerestaureerd - tonen voorstellingen van een ideale, spirituele en paradijselijke wereld. 

 

De schaduwzijde van de utopia, de dystopia, is ondergebracht in een aparte ruimte. Er wacht u een wervelend samenspel van passie, devotie en doodsangst. Zeldzame schoonheid en ongeziene ontmenselijking gaan samen en bezorgen ons een prachtig spanningsveld. Kunstenaars maken een adembenemende voorstelling van de brandende hel waaruit geen ontsnappen mogelijk lijkt. Hier heb je een uitgelezen kans om topwerken van Vlaamse meesters te bewonderen die maar tijdelijk in M zijn. Niet te missen dus.