M voor jou alleen

Welkom in M

We hebben een veilig parcours voor jou uitgestippeld. Je krijgt zoveel ruimte, dat het lijkt alsof je de kunst voor jou alleen hebt. Het parcours zal je leiden langs de de collectiepresentaties 'Neem je Tijd', 'Bewogen', 'De Tien', ‘Alles voor de vorm’, 'De Zeven Sacramenten', ‘Druk! Werk!’ en 'The Constant Glitch'. Hierna kan je ook de nieuwe tentoonstelling van Belgisch kunstenaar Vincent Geyskens ontdekken.

 

Begeleidende teksten worden hieronder voorzien.

 

Geniet van M en deel je ervaring met #mleuven.

Zaal 0.A

Neem je tijd

In een museum lijkt de tijd stil te staan maar niets is minder waar. Voor elk kunstwerk is tijd een essentieel element. Sommige kunstwerken vertellen iets over de tijd zelf, zoals de kalenderwijzerplaat of een vanitasstilleven, waarin tijd expliciet of symbolisch wordt weergegeven. Andere werken vertellen verhalen. Een verhaal speelt zich altijd af binnen een bepaalde tijd: de vertelde tijd. Soms gaat het verhaal over een reis die weken heeft geduurd, soms over een vluchtig moment. Eeuwenlang en nog steeds werken kunstenaars visuele strategieën uit om dit tijdaspect weer te geven in hun werken.

 

Daarnaast heeft een kunstwerk ook een bepaalde tijd om het verhaal te vertellen: de verteltijd. In film en video installaties is die tijd de lengte van de projectie. In andere kunstwerken, eerder ‘statische’ objecten zoals beelden of schilderijen, lijkt dit afwezig. De verteltijd wordt hier bepaald door de kijker, de tijd die hij of zij neemt om te kijken. Soms kijken we slechts een ‘ogenblik’, soms heel lang. Onderzoek wees uit dat museumbezoekers gemiddeld 28,63 seconden voor een schilderij staan, inclusief selfies nemen.

 

Deze presentatie nodigt jou uit om het aspect tijd te ontdekken in de kunst. Niet alleen hoe kunstenaars zelf met tijd hebben gewerkt in hun realisaties, maar ook om te ontdekken hoeveel tijd je zelf gebruikt om te kijken. We nodigen je uit om bewust te worden van tijd die jij nodig hebt om te kijken en gedetailleerd(er) te kijken.

 

De hedendaagse werken in deze presentatie zijn afkomstig uit de Cera-collectie bij M. 

Zalen 0.B - 0.C

Bewogen

Heb jij wel eens samen met je klasgenoten urenlang achter een heilige aan gelopen met een paar vleugels op je rug gebonden? Jezus aangekleed, in slaap gewiegd of in zijn graf gelegd? Of je beste juwelen geofferd aan een bloedende hostie? Tijden veranderen… Tot niet zo lang geleden speelde in het christelijke westen de religie een belangrijke rol in het dagelijkse leven van de doorsnee mens. Men leefde op veel beperktere geografische schaal. Kerkelijke feestdagen en rituelen bepaalden de kalender en brachten gemeenschappen bij elkaar.

 

De rijke en diverse collectie van M Leuven wordt sinds 2017 op regelmatige basis gewisseld in themapresentaties om zo nog meer verhalen te kunnen vertellen. Veel objecten uit de collectie hebben een religieuze oorsprong en zijn afkomstig uit lokale kerken en kapellen.

 

Deze tentoonstelling zoomt in op religieuze kunst- en erfgoedobjecten gemaakt om letterlijk en figuurlijk te bewegen, van de wieg tot het graf. Aan de hand van drie overkoepelende thema’s – processie, bedevaart en devotie – brengt deze presentatie ongewone voorwerpen samen die vroeger functioneerden in religieuze rituelen: aangeklede en bewegende beelden, garderobe en accessoires van heiligenbeelden, relieken en hun cultusvoorwerpen, processie-uitrusting en huisaltaren, … Vaak fragiel, tactiel, kostbaar en ambachtelijk van aard zijn het stuk voor stuk bijzondere voorwerpen die zowel publiekelijk als achter gesloten deuren een intense geloofsbeleving stimuleerden en door hun beweging mensen spiritueel bewogen. 

 

De context en gebruiken van de beelden zijn vaak verloren gegaan. Daarom geven de audiotour en labels meer context bij deze verloren gebruiken. Daarnaast opent deze presentatie met beelden van gelijkaardige tradities, wereldwijd én hedendaags.

Zaal 0.D

De Tien

Tweejaarlijks geeft M een museumzaal uit handen. De Tien is het resultaat van een publieksexperiment: kan je al spelend én virtueel een nieuwe presentatie tot stand brengen?


Het spel werd gespeeld door tien proefkonijnen die zin hadden in een digitaal experiment met een levensechte uitkomst: het selecteren van hun tien favoriete kunstwerken uit de M-collectie. Gedurende zes digitale afleveringen leerden de proefkonijnen dertig kunstwerken kennen, telkens vanuit een andere invalshoek. Die dertig kunstwerken staan symbool voor de diversiteit van de collectie: uiteenlopende media, onderwerpen en periodes. Maar wat de kunstwerken allemaal gemeenschappelijk hebben, is een boeiend verhaal.


Kunstbeleving en -waardering vormden de rode draad doorheen het spel. Beïnvloedt een nieuw perspectief op een kunstwerk je voorkeur? En kan je digitaal verliefd worden op een kunstwerk? 


De Tien stelt de keuze van de proefkonijnen centraal: M maakte een presentatie met de tien kunstwerken waar zij persoonlijk de grootste connectie bij hadden doorheen het experiment. Maar niet enkel de geselecteerde werken zijn te zien in de collectiepresentatie: ook de twintig kunstwerken die het niet haalden, kan je bekijken. Welke keuzes zou je zelf maken? 

 

Met dank aan de tien proefkonijnen: 
Kristien Clerinx, Lila Maria de Coninck, Lotte Cools, Karen Hoegaerts, Sarah Lauwers, Ilias Mohout, Casper Van Cleemput, Danny Van De Velde, Katrien Vanhamel, Ellen Vermaete


Dit project kwam tot stand met steun van Cera en M-LIFE en kunstwerken uit de Cera-kunstcollectie. 

Zalen O.I - O.H - O.G

Alles voor de vorm

Hoe maak je indruk op voorname gasten? Eeuwen geleden deden verzamelaars dat door hun kostbaarste kleinoden te presenteren in luxueuze pronkkabinetten. In de 19de-eeuwse salons van burgemeester Leopold Vander Kelen en zijn echtgenote Maria Mertens ontdek je schatten uit onze verzameling toegepaste kunsten. Wij nodigen jou hier uit om gebruiksvoorwerpen anders te bekijken.

 

De functie, materialen en de vorm van objecten staan in de kijker. Hoe gebruik je een molenbeker? Waarvoor dient een samovar? Sinds wanneer eten we met een vork? En welke boodschap kun je vertellen je met een waaier?

De informatie over het materiaal, de maker en de datering ontbreekt bij de objecten. Vertrouw op je eigen ogen. Wat kun je zelf afleiden door de vorm of het materiaal van een object goed te bekijken?

Zet je zintuigen op scherp: kijk en ontdek meer over de vorm, functie en materialen van de objecten.

 

Ga in de zalen op zoek naar vragen die aanzetten tot reflectie en laat je verbeelding de vrije loop.

 

Met werken uit de Cera-collectie.

Zaal 0.F

De Zeven Sacramenten

Je hebt wellicht al wel eens gehoord van de zeven sacramenten: zeven gewijde handelingen binnen het katholieke geloof, die ingesteld zouden zijn door Jezus Christus zelf. De sacramenten staan symbool voor de belangrijkste overgangsrituelen in het leven van de gelovigen, waarmee ze hun band met God en met de religieuze gemeenschap versterkten. Het gaat om het doopsel, het vormsel, de biecht, de heilige communie of eucharistie, de priesterwijding, het huwelijk, en de ziekenzalving.

 

Deze zeven sacramenten bepaalden ooit de orde van het dagelijkse leven in katholiek Europa. Met sommige ervan kom je nog wel in aanraking: de kans bestaat dat je zelf gedoopt en gevormd bent, of al eens een doopsel of vormsel hebt meegemaakt. Misschien woon je soms ook een misviering bij, of ken je mensen die regelmatig ter communie gaan. Andere sacramenten zijn dan weer minder gangbaar. Heb je bijvoorbeeld ooit al de biecht afgelegd? Of weet je wat de ziekenzalving juist inhoudt?

 

Voor iemand uit het verleden zou het antwoord voor de hand liggen.

 

Bij elk sacrament hoort een bepaald ritueel of feest, met bijpassende liturgische objecten. Je ontdekt in deze kamer een aantal kunstvoorwerpen van de vijftiende tot de achttiende eeuw, die in functie stonden van de rituelen en gebruiken rond de zeven sacramenten – met als topstuk de Triptiek met de Zeven Sacramenten van Rogier van der Weyden (1399/1400 – 1464), een meesterwerk van de middeleeuwse kunst, dat sinds 2009 te gast is in M. Laat je blik dwalen over het schilderij en ontdek hoe de zeven sacramenten in de vijftiende eeuw beleefd werden.

Zalen 1.A - 1.C - 1.D - 1.E

Druk! Werk!

Er zit meer in M dan je denkt. In de museumzalen kan je momenteel zo’n 300 objecten uit de collectie ontdekken. Dat is slechts het topje van de ijsberg, want M beheert een rijke en diverse verzameling van meer dan 53.000 objecten. Ongeveer 25.000 daarvan zijn prenten en tekeningen op papier: een ware schat aan beelden en verhalen, van de late middeleeuwen tot vandaag. Maar omdat papier erg fragiel is, zien ze maar zelden het daglicht. 

 

De afgelopen jaren is er hard gewerkt om deze uitgebreide collectie in kaart te brengen, te conserveren en waar nodig te restaureren. 

 

De resultaten van dat werk kan je hier ontdekken. ‘Druk! Werk!’ laat je kennismaken met deze verborgen collectie en met het werk dat vrijwilligers verrichten om de waardevolle prenten met de grootste zorg te bewaren en te tonen. 

Zaal 1.A

Achter de schermen

Hier krijg je een unieke blik achter de schermen van M. Een collectie van 25.000 werken op papier beheren, vraagt immers veel tijd en zorg op maat. Dat doen we gelukkig niet alleen. De drijvende kracht achter het prentenkabinet is een deskundig en divers team van vrijwilligers. Onder begeleiding van de collectiemedewerkers van M nemen zij alle prenten onder handen. Volgens de regels van de kunst wordt elk werk zorgvuldig onderzocht, beschreven, geïnventariseerd, gedigitaliseerd en verpakt. In deze ruimte werken vrijwilligers verder aan de registratie, conservatie en de digitalisering van de collectie.

Zaal 1.C

Prenten en tekeningen

Het prentenkabinet van M vormt een mooie staalkaart van de uiteenlopende (druk)technieken en materialen van 1500 tot vandaag. Een juiste identificatie daarvan is vaak cruciaal voor de conservatie en eventuele restauratie van een prent. 

 

Maar hoe herken je een(druk)techniek? En welke materialen heeft de kunstenaar gebruikt? Het zijn vragen die de vrijwilligers van het prentenkabinet zich stellen tijdens het onderzoeken van de prenten. Hier ontdek je 
vier veelvoorkomende druktechnieken en waar je op moet letten om ze te herkennen. 

Zaal 1.D

In goede handen

Dankzij een team van vrijwilligers slagen we erin om het prentenkabinet in de allerbeste omstandigheden te bewaren. Dat is nodig, want papier is uitermate gevoelig voor licht, lucht en vocht. Bij langdurige blootstelling kan het materiaal makkelijk verzuurd geraken en verkleuren. In het depot bewaren we daarom alle prenten in zuurvrije dozen, houden we de vochtigheidsgraad constant en controleren we regelmatig op insecten. Maar ook in de museumzalen zijn extra maatregelen nodig: het licht is steeds gedimd en de prenten worden om de drie maanden opgeborgen en vervangen door andere. Dat heeft als voordeel dat we gedurende de looptijd van Druk! Werk! een ruime en diverse selectie van het prentenkabinet kunnen tonen aan het publiek. 

 

Om alle prenten steeds ter beschikking te hebben voor verder onderzoek, wordt elk werk ook gescand of gefotografeerd. Zo is het digitaal raadpleegbaar, zelfs wanneer de prent weer veilig opgeborgen is.
 

Zaal 1.E

Schatkamer vol verhalen

25.000 prenten gingen stuk voor stuk door de handen van vrijwilligers. Steeds met als doel de werken te beschrijven, te digitaliseren en te conserveren. Door die unieke band met de objecten zijn zij dan ook de uitgelezen wegwijzers voor deze collectie. Samen met de curator selecteerden ze enkele thema’s en bijhorende prenten die nauw verbonden zijn met de identiteit van de collectie. De selectie die je hier ziet, weerspiegelt zo de schat aan beelden en verhalen in het prentenkabinet.

Zaal 1.F

'The Constant Glitch'

Aankopen hedendaagse kunst

Sinds 2020 bevindt de wereld zich in ‘The Constant Glitch’, een voortdurende noodtoestand als gevolg van de coronapandemie. Die titel is ontleend aan een sculptuur van Christiane Blattmann, één van de aankopen. Ze verwijst naar de verstoring die sinds het begin van de pandemie in alle geledingen van onze samenleving aanwezig is. Cultuur is een van de vele sectoren die het afgelopen jaar hard getroffen werd. Door het annuleren of uitstellen van tentoonstellingen, projecten en nieuwe creaties, hebben ook kunstenaars het moeilijk. Als organisatie die kunstenaars centraal stelt, bracht M middelen samen om werk aan te kopen, ter verrijking van de collectie en als blijk van steun aan een opkomende generatie actief in België. Hiertoe hebben de stad Leuven en Cera samen 100.000 euro vrijgemaakt, verder aangevuld met giften van schenkers aan het M-LIFE fonds.

 

‘The Constant Glitch’ brengt 37 kunstwerken samen die de collectie komen verrijken. De werken zijn aangekocht op advies van een selectiecomité dat rekening heeft gehouden met criteria zoals een zekere continuïteit in het oeuvre, naast een verscheidenheid aan profielen en media waarin kunstenaars werken. Zo omvatten de aangekochte werken zowel film, schilderkunst, grafiek, fotografie, sculptuur, textiel als geluid. 

 

Met ‘The Constant Glitch’ brengt M een bescheiden staalkaart aan werk van opkomende kunstenaars die de vinger aan de pols van de samenleving houden en een persoonlijke kijk op de actualiteit en de kunstpraktijk formuleren.  

 

Selectiecomité: Hicham Khalidi, Louis-Philippe Van Eeckhoutte, Valerie Verhack en Eva Wittocx

 

Met dank aan Cera, Stad Leuven en de schenkers aan M-LIFE, het fonds van M beheerd door de Koning Boudewijnstichting.

Vertalingen

Hamza Halloubi

‘Studio Visit’

Meggy Rustamova

‘Babel’

Meggy Rustamova

‘M.A.M. (My Assyrian Mother)’

Olivia Hernaïz,

'De verhalen'

Zalen 1.J - 2.A

Vincent Geyskens

Wat is de relevantie en de kracht van het beeld in onze hedendaagse samenleving? Dat is de centrale vraag binnen de kunstpraktijk van Vincent Geyskens. In zijn oeuvre benadert Geyskens het beeld vanuit verschillende schilderkunstige perspectieven, met als doel de verwachtingen en kijkpatronen van de toeschouwer aan te scherpen.

 

Als we naar een beeld kijken, zien we meer dan enkel het beeld op zich. Bewust of onbewust plaatsen we het in een context, linken we het aan zaken die we al kennen. Onze interpretatie van een beeld steunt op herkenning, maar ook op herinneringen of benamingen. In de schilderkunst heeft Vincent Geyskens de vorm bij uitstek gevonden om die manier van kijken te onderzoeken en in vraag te stellen.

 

Om de kracht van het beeld te bevragen, bedient Geyskens zich van zowat alle facetten van de schilderkunst. Zijn oeuvre gaat van abstractie, waarin de materialiteit en lichamelijkheid van het schilderen centraal staat, tot figuratie, waarin Geyskens speelt met de herkenbaarheid van beelden. Een rode draad doorheen de tentoonstelling vormen de kaderreeksen: abstracte veelluiken van beschilderde kaders, die de aandacht vestigen op de verbanden tussen het beeld, de drager en de omgeving. In zijn collages transformeert hij dan weer afbeeldingen uit magazines en advertenties tot ze hun leesbaarheid verliezen. Geyskens’ recente reeks stillevens ten slotte benadert het beeld en de nevenschikking van voorwerpen vanuit een sobere, contemplatieve sfeer.

 

De tentoonstelling in M brengt een overzicht van Vincent Geyskens’ diverse schilderpraktijk. Werken en reeksen uit verschillende periodes worden gecombineerd en geconfronteerd. Zo ontstaat een open dialoog tussen de werken, en komen onverwachte relaties naar boven.

Zaal 2.A

Vincent Geyskens x Alfred Delaunois

Tijdens zijn wandelingen in de natuur zet Vincent Geyskens zijn observaties en ervaringen op papier in een schetsboek. De tekeningen met krijtpotlood die daaruit voortkomen zijn vluchtige, schetsmatige weergaves van de natuurlijke omgeving, die flirten met de abstractie – een fysieke neerslag van wat hij ziet en gewaarwordt. Het zijn geen pogingen tot registreren of portretteren van de natuur, wel tot het vastleggen van een moment, een gebeurtenis.

 

In die zin is er een link te leggen met het oeuvre van kunstenaar Alfred Delaunois (1875-1941). Geboren in Sint-Joost-ten-Node, verhuisde het gezin Delaunois al snel naar Leuven, waar Alfred op de academie onderricht werd door Constantin Meunier (1831-1905). Delaunois groeide uit tot een succesvolle schilder met een internationale carrière. Vanaf 1917 doceerde hij zelf aan de Leuvense academie, en drie jaar later werd hij er directeur.

 

Delaunois’ werk is traditioneel en realistisch, maar met een verfijnde aandacht voor emotionaliteit en een intieme sfeer. Zijn belangstelling gaat uit naar de innerlijke ziel van personages of ruimtes, meer dan naar het waarheidsgetrouw weergeven van de realiteit. Net als Vincent Geyskens beoogt Alfred Delaunois een sfeer van contemplatie en stilte, die voorbijgaat aan het realisme van de figuratieve kunst.