600 jaar KU Leuven: M viert mee

De Leuvense universiteit bestaat 600 jaar. Dat viert ze met allerlei projecten en activiteiten – en M viert mee. In het najaar organiseren we twee bijzondere tentoonstellingen, terwijl er tegelijk ook een tentoonstelling is in de Universiteitsbibliotheek. En al vanaf mei loopt er een permanente kunst- en wetenschapsroute door de stad.

De route leidt langs acht nieuwe beeldende kunstwerken en evenveel nieuwe gedichten, op plekken die verbonden zijn met KU Leuven. Ze start bij ‘Dwaaltuin’ van Gijs Van Vaerenbergh – een stalen constructie op Campus Arenberg die langzaam begroeid raakt met klimplanten en verandert in een groene doolhof – en loopt via het Groot Begijnhof naar het centrum. Voor het project stelde de universiteit drie curatoren aan. Stéphane Symons is hoogleraar filosofie; Heidi Ballet verdiende haar sporen bij onder meer de Beaufort-triënnale; en dichteres Maud Vanhauwaert cureert het poëziegedeelte. Eva Wittocx, afdelingshoofd Hedendaagse kunst bij M, ondersteunde het project met deskundig advies.

Kunst- en wetenschapsroute KU Leuven — © Jelle Jespers

Stéphane Symons: “Wetenschap is uiteraard erg belangrijk voor KU Leuven, maar kunst is dat evenzeer. Voor ons jubileumjaar wilden we de twee in dialoog laten gaan. Bovendien vonden we het proces – de totstandkoming van de werken – even belangrijk als het resultaat.”

Heidi Ballet: “We wilden niet zomaar kunstenaars vragen een werk te maken voor 600 jaar KU Leuven. In plaats daarvan hebben we kunstenaars, dichters en wetenschappers van gedachten laten wisselen. Elk vanuit hun eigen perspectief, maar met elkaar als klankbord. Daardoor is het een uniek project geworden.”

Stéphane: “De universiteit heeft 16 faculteiten. Die hebben we allemaal bezocht, telkens met dezelfde drie vragen: waar staat de faculteit voor? Welke van jullie onderzoeksvragen is ook relevant voor andere faculteiten? En: hoe kunnen we die vragen verbinden met de grote maatschappelijke uitdagingen? Zo zijn we tot een reeks thema’s gekomen die relevant zijn voor de universiteit én de bredere samenleving.”

“Voor elk thema hebben we wetenschappers uit verschillende disciplines en een kunstenaar samengebracht in een ‘onderzoekslab’. Die labs kwamen geregeld samen om kennis en ervaringen uit te wisselen.”

Geheimen van het vrouwenhart

Heidi: “Er deden 45 wetenschappers mee: van een neuropsycholoog tot een specialist wetenschapscommunicatie, van een sterrenkundige tot een econoom die onderzoek doet naar betaalbare geneesmiddelen in ontwikkelingslanden.”

Eva Wittocx: “Bij de kunstenaars is er een mooi evenwicht tussen opkomend talent en bekende namen, mannen en vrouwen, uit binnen- en buitenland…”

Stéphane: “De gesprekken in de labs waren voor beide partijen verhelderend. Kunstenaars hebben vaak antennes voor bredere problemen die hypergespecialiseerde wetenschappers niet altijd zien, maar zijn soms wat te pessimistisch. De wetenschappers konden hen dan counteren met hoopgevende onderzoeksresultaten.”

Eva: “Eén kunstenaar komt zowel in de kunst- en wetenschapsroute als in het museum aan bod. Dat is Alicja Kwade. Zij krijgt dit najaar een solotentoonstelling in M, en in het stadspark maakt ze een werk rond het thema ‘The Poetics of Not Knowing’. In de wetenschap is er nog veel dat we niet weten.”

Alicja Kwade, ParaPivot op het dakterras van het Metropolitan Museum of Art New York, 2019 © de kunstenaar, foto: Roman März

Heidi: “Voor het thema ‘Medicine for All’ is Clara Spillaert gekozen als kunstenaar. In het onderzoekslab hoorde ze van een hartchirurg dat er nog te weinig onderzoek is gedaan naar het vrouwenhart. Voor Clara was dat een directe inspiratie voor het werk dat ze zal maken. Dat komt in het Groot Begijnhof, waar eeuwenlang alleen vrouwen woonden.”

“We zijn erg blij dat ook Berlinde De Bruyckere wilde meewerken. Haar thema is ‘Resilience’: letterlijk weerbaarheid, maar ze verbond het ook met kwetsbaarheid. Ze maakte een sculptuur die aansluit bij de engelenbeelden die ze in 2024 in Venetië getoond heeft tijdens de Biënnale. Het werk komt bij de aula Pieter De Somer.”

Geen einde

Stéphane:“Onze kennis verandert constant, en de maatschappij verandert mee. Daarom hebben we de route ‘And So, Change Comes in Waves’ genoemd. Wetenschap is mensenwerk: ‘t is nooit af, het kan altijd beter. Om het met de slogan van KU Leuven te zeggen: kennis kent geen einde.”