Zuid-Afrikaanse kunstenares Anna van der Ploeg vijf maanden te gast bij M

© Anna van der Ploeg
ZUID-AFRIKAANSE KUNSTENARES VIJF MAANDEN TE GAST BIJ M
Maak kennis met Anna van der Ploeg
Sinds begin maart heeft M weer een nieuwe artist in residence: vijf maanden lang mag kunstenares Anna van der Ploeg (30) zich in het M-atelier toeleggen op haar werk.

© Anna van der Ploeg
Deze residentie is huge voor mij
Je hebt beeldende kunst gestudeerd in Kaapstad, maar je master heb je aan het KASK in Gent behaald. Waarom heb je voor België gekozen?
Anna van der Ploeg: “Ik ken iemand die aan KASK gestudeerd had, en die had me over het masterprogramma verteld. Het sprak me vooral aan dat je er zoveel verschillende disciplines kan studeren, en dus ook in aanraking komt met studenten buiten je eigen veld. En het artistieke klimaat in België interesseerde me, omdat ik de indruk had dat er ruimte en ondersteuning was voor de kunsten. Dat bleek te kloppen, want ik kreeg een beurs om er te gaan studeren. Redelijk uitzonderlijk, want ze hebben niet zoveel beurzen voor internationale studenten.”
Heeft die periode bij KASK een invloed gehad op je kunst?
“Absoluut. Ik ben naar België verhuisd in september 2020. Slechte timing, want door de lockdowns hadden we geen toegang tot de ateliers. Dat eerste jaar was niet waar ik op gehoopt had. In België leven was voor mij een deel van de ervaring, maar daar kreeg ik de kans niet toe. Ik had alleen contact met een paar andere studenten en docenten.”
“Aan de andere kant: doordat ik zoveel tijd had, kon ik me compleet focussen op mijn werk, en op de theoretische seminaries. Die vond ik erg rijk, de beste die ik ooit gehad heb.”
Hoe zou je je werk omschrijven voor mensen die het niet kennen?
“Mijn werk is heel divers. Maar laten we zeggen: sculptuur die op het snijpunt van houtdruk, schilderkunst en beeldhouwkunst zit. Mijn focus ligt momenteel op gesculpteerde, geschilderde werken in hout.”

‘Gosling’, Anna van der Ploeg, 2022 © the artist
“Ik ben vooral geïnteresseerd in de interactie tussen mensen, en de manier waarop taal die interactie vormgeeft. Maar tegelijk wil ik die interacties niet rechtstreeks afbeelden. In de plaats geef ik objecten weer die er een rol in spelen. Het gaat mij niet zozeer om hun object value, maar om hoe ze gebruikt worden door mensen. Concreet gaat het vooral om tafels en posters.”
“Tafels spelen een belangrijke rol in menselijke interactie. De conversatieruimte verandert totaal als je ze wegneemt. En de posters zijn begonnen als een totaal ander project, maar hoe meer onderzoek ik deed, hoe meer gelijkenissen ik zag. ‘Tafel’ heeft bijvoorbeeld dezelfde woordstam als het Franse ‘tableau’, wat zoveel betekent als ‘oppervlak waarop je iets kan afbeelden of noteren’. En dat zou evengoed een omschrijving van ‘poster’ kunnen zijn.”
“En er zijn nog meer overeenkomsten. Zowel posters als tafels zijn oppervlakken waar mensen rond kunnen samenkomen. En allebei lenen ze zich tot spelletjes en speelsheid, maar dragen ze ook voorgeschreven rollen en hiërarchie uit…”
Je hebt al residenties gehad in Zuid-Afrika, Frankrijk, India en Japan. Wat betekent de residentie in M voor jou in je ontwikkeling als kunstenaar?
“It’s huge for me. Ik apprecieer heel erg dat het een research-residentie is: er wordt niet per se verwacht dat ik nieuwe werken oplever. M begrijpt dat verwachtingen creativiteit in de weg staan - zelfs je eigen verwachtingen als je je projectvoorstel neerschrijft.”
“Het biedt me ook een fysieke ruimte, en die heb ik echt nodig. Het laatste halfjaar ben ik iedere week verhuisd. Het idee van stabiliteit, van te kunnen werken vanuit dezelfde ruimte, vind ik dus erg aantrekkelijk. Weten dat de residentie eraan komt, maakt dat ik ook meer kan genieten van de verhuizingen.”

‘Deep pocket’, Anna van der Ploeg, 2022, foto: de kunstenaar
‘Windline’, Anna van der Ploeg, 2020 © the artist

‘Lucky’, Anna van der Ploeg, 2022 © the artist

Anna van der Ploeg, zaalzicht Orators, KASK Gent, 2022, foto: de kunstenaar

‘In absentia’, Anna van der Ploeg, 2022 © the artist

‘Map with open windows’, Anna van der Ploeg, 2020, foto: de kunstenaar

‘Built upon rocks’, Anna van der Ploeg, 2020, foto: de kunstenaar
Heb je plannen voor de residentie?
“Ja, specifieke plannen zelfs, maar die hou ik liever voor mezelf. Zeer breed: ik blijf werken met triplex, want daar ben ik nu intensief mee bezig. Ik ben nieuwsgierig naar de houten werken in het museum, en wat de museumcontext in me naar boven zal brengen. Ik heb bijvoorbeeld gehoord dat M een indrukwekkende collectie middeleeuwse houten sculpturen heeft.”
M biedt je de gelegenheid om feedback te vragen van curatoren en andere experts. Ga je daar gebruik van maken?
“Absoluut! Het rijkste onderdeel van studeren vond ik de tijd en ruimte die je krijgt om met andere mensen over je werk te praten. Zowel met andere studenten als met experts en gevestigde kunstenaars. Het gebeurt zelden dat je diepgaand over je werk van gedachten kan wisselen, en dat dan kunnen doen met mensen die de kennis en de middelen hebben… Dat is zo genereus. Echt fantastisch dat het museum daarvoor zorgt.”
Tot slot: wanneer zou je je residentie als een succes beschouwen?
“Al de gebruikelijke antwoorden op de succesvraag zijn hier van toepassing, natuurlijk. Maar het is ook wel geestig om na te denken over de vraag: wat zou een echte rampresidentie zijn? (Lacht) Misschien is succes dan alles wat niet de rampresidentie is.”
“Maar eigenlijk wil ik niet te veel ijkpunten voor succes. Ik streef naar een context waarin ik vrij en speels kan zijn, omdat ik dan het meest productief ben.”