Souffleur, wat is de betekenis van 'Façon de Venise'?

‘Windmolenbeker’, molen Leuven, ca. 1530-1560, glas, (Zuidelijke) Nederlanden, 17e eeuw, langdurige bruikleen Rijksmuseum Amsterdam

‘Windmolenbeker’, molen Leuven, ca. 1530-1560, glas, (Zuidelijke) Nederlanden, 17e eeuw, langdurige bruikleen Rijksmuseum Amsterdam, foto: Rijksmuseum Amsterdam

SOUFFLEUR

Façon de Venise

Kunst heeft, zoals alle domeinen, een eigen woordenschat. In ‘Souffleur’ geven medewerkers van M uitleg en achtergrond bij vaktermen die je wellicht bekend in de oren klinken, maar waarvan je misschien niet (meer) weet wat ze ook alweer precies betekenen.

‘Windmolenbeker’, molen Leuven, ca. 1530-1560, glas, (Zuidelijke) Nederlanden, 17e eeuw, langdurige bruikleen Rijksmuseum Amsterdam

‘Windmolenbeker’, molen Leuven, ca. 1530-1560, glas, (Zuidelijke) Nederlanden, 17e eeuw, langdurige bruikleen Rijksmuseum Amsterdam, foto: Rijksmuseum Amsterdam

Ko Goubert, hoofd collecties a.i.: "'Façon de Venise' is glaswerk dat gemaakt is ‘op Venetiaanse wijze’. Dat wil zeggen: volgens de tradities van de wereldvermaarde Venetiaanse glaskunstenaars, maar elders in Europa geproduceerd. In de 17e eeuw was het populair in de Nederlanden en het Duitse Rijk."

 

"De geheimen van de Venetiaanse glasblazerskunst werden eeuwenlang streng bewaakt. Het was geschoolde glasarbeiders zelfs verboden om de stadstaat te verlaten. Luxueus glaswerk was een sterk exportproduct, waarop Venetië vrijwel een monopolie bezat."

 

"Maar eind 16e eeuw begon dat monopolie barsten te vertonen. Andere Europese vorsten wisten gespecialiseerde glasmakers aan te trekken. Algauw werd er in steden als Luik, Antwerpen en Amsterdam ‘façon de Venise’-glaswerk gemaakt."

"In onze vernieuwde collectiepresentatie staan enkele fraaie voorbeelden. De windmolenbeker is een 17e-eeuws ‘façon de Venise’-glas waarop een 16e-eeuws zilveren molentje met Leuvense keurmerken is gemonteerd. Het glas is gemaakt met de ‘vetro a retorti’-techniek: tijdens het blazen worden dunne staafjes wit of gekleurd glas doorheen lagen kleurloos glas gedraaid, zodat er spiraalmotieven ontstaan."


"Je ziet er ook een 17e-eeuws vleugelglas – zo genoemd vanwege de sierlijke vleugeltjes in de voet. Bij dit exemplaar hebben die de vorm van zeepaardjes. Met glazen zoals deze tonen makers hun technische knowhow, en eigenaars hun rijkdom en goede smaak. Echte pronkstukken dus."

‘Vleugelglas’, (Zuidelijke) Nederlanden, ca. 1650-1700, Collectie M Leuven

‘Vleugelglas’, (Zuidelijke) Nederlanden, ca. 1650-1700, Collectie M Leuven, bron: artinflanders.be, foto: Cedric Verhelst