In het kader van de tentoonstelling 'Kennis in zicht' organiseren M en KU Leuven een publiek debat over de uitdagingen en verantwoordelijkheden rond koloniale erfgoedcollecties. De centrale vraag: wiens erfgoed is dit? Vanuit wetenschappelijke, museologische, juridische en morele perspectieven bespreken we de status van deze voorwerpen, de context van hun verwerving, en hoe ze vandaag betekenis krijgen.
Pauline Malenga Mwanga, Lies Busselen, Injonge Karangwa en Bert Demarsin gaan in gesprek over representatie en verantwoordelijkheid. Jonas Van Mulder leidt het gesprek in goede banen.
Deze lezing is een samenwerking tussen M en KU Leuven.
Kennis in zicht
Deze lezing sluit aan bij de tentoonstelling 'Kennis in zicht' in M, en meer specifiek bij de zaal 'Veranderende blik', die toont hoe wetenschappelijke inzichten en interpretaties voortdurend in beweging zijn. Die evolutie heeft directe gevolgen voor hoe erfgoed wordt beheerd, gepresenteerd en begrepen.
Kalebas met tekeningen van de Zande kunstenaar Zaza uit Poko (Congo). KU Leuven, Etnografische collectie, inv. AF0537. Foto Jesse Huiskamp - KU Leuven. Digitaal Labo.
AP.0.0.5111, collectie KMMA Tervuren; foto H. Deleval, ca 1908
Over de sprekers
Pauline Malenga
Pauline Malenga is spreker, schrijfster en persverantwoordelijke bij het AfricaMuseum, en afkomstig uit Brussel. Ze richt zich op (de)koloniale vraagstukken, met bijzondere aandacht voor de erfenissen van de Belgisch-Congolese koloniale geschiedenis, culturele representatie en identiteit. Ze behaalde een bachelor in Pedagogische Wetenschappen en een master in Conflict & Development Studies aan de Universiteit Gent, met specialisaties in postkoloniale theorie, gender en globalisering. Daarnaast is ze actief binnen de Congolese Kring, een Antwerpse vzw gedragen door jongeren uit de Congolese diaspora in Vlaanderen. De organisatie zet in op educatie en de herwaardering van Congolese culturen en geschiedenissen.
Lies Busselen
Lies Busselen is historica en antropologe. Ze doctoreert aan de KU Leuven over koloniale grafroof en de toekomstige uitdagingen van koloniale collecties van menselijke resten. Ze combineert archief- en veldonderzoek tussen België en Congo, met een focus op koloniale verzamelpraktijken, epistemisch onrecht en postkoloniale machtsverhoudingen. Ze werkte enkele jaren in Kinshasa als vertegenwoordigster voor de ngo Viva Salud en nadien als herkomstonderzoekster in het AfricaMuseum. Als brugfiguur tussen Kinshasa en Brussel verbindt ze kritisch academisch werk met maatschappelijke uitdagingen.
Injonge Karangwa
Injonge Karangwa is een cultureel programmamaker met meer dan tien jaar ervaring in het ontwerpen en leiden van interdisciplinaire gezondheidsprogramma’s in Sub-Sahara-Afrika. Ze behaalde een master in Global Health Program Management aan de University of Global Health Equity (UGHE), waar ze in 2019 ook het Hamwe Festival oprichtte om bruggen te slaan tussen gezondheidszorg en kunst. Haar initiatieven omvatten onder meer filmproducties, podcasts en samenwerkingen met musea. In 2024 startte ze een doctoraat aan de KU Leuven rond de relatie tussen welzijn en de toegang van Afrikaanse kunstenaars tot collecties uit het koloniale tijdperk. Daarnaast was ze adviseur van het curatorteam van de tentoonstelling 'Kennis in zicht', georganiseerd naar aanleiding van 600 jaar KU Leuven, waarin wordt onderzocht welke betekenis de etnografische collecties van de universiteit vandaag dragen.
Bert Demarsin
Bert Demarsin (hij/zijn) is erfgoedjurist.Hij behaalde zijn doctoraal proefschrift aan KU Leuven en was vervolgens als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan Stanford Law School. Vandaag is hij hoogleraar aan de faculteit Rechtsgeleerdheid en Criminologische Wetenschappen van KU Leuven. Bert Demarsin is onder meer gespecialiseerd in allerhande geschillen waarbij eigendom en bezit van cultuurgoederen worden betwist. Sinds 2022 is hij als directeur van de dienst Academisch en Historisch Patrimonium verantwoordelijk voor het beheer van alle niet-bibliothecaire erfgoedcollecties van KU Leuven.
Jonas Van Mulder
Jonas Van Mulder(hij/zijn) is cultuurhistoricus. In 2016 promoveerde hij aan de Universiteit Antwerpen met een proefschrift over religieuze cultuur in de Nederlanden. Sinds 2018 is hij als onderzoeker, curator en publiekswerker verbonden aan KADOC, het documentatie- en onderzoekscentrum voor religie, cultuur en samenleving van KU Leuven, waar hij verantwoordelijk is voor de brede werking rond de internationale collecties. In zijn eigen onderzoek verkent hij de meervoudige relaties tussen religie en kolonialisme.
Een maandelijkse update van wat er in M te beleven valt?
Op de hoogte blijven van alle initiatieven, activiteiten en tentoonstellingen van M? Schrijf je hieronder in op de nieuwsbrief en dan zorgen wij op onze beurt voor jouw maandelijkse portie nieuws van M.
