Wat is de oorsprong van tijd?
Kunstenaar Alicja Kwade en Prof. dr. Thomas Hertog in dialoog over tijd, ruimte en waarneming
Gegen den Lauf, Alicja Kwade © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
Solotentoonstelling van Alicja Kwade
Deze lezing vindt een visuele tegenhanger in het werk van Alicja Kwade, waarin parallelle werkelijkheden en meervoudige perspectieven een centrale rol spelen. Haar sculpturale installaties creëren ruimtes waarin tijd niet als lineair wordt ervaren, maar als gelaagd, onzeker en afhankelijk van waar je staat. De waarnemer wordt als het ware gekopieerd in tijd en ruimte, waardoor de vraag rijst of we ooit één vast punt van perspectief hebben – een vraag die ook in de hedendaagse kosmologie centraal staat.
Zaalzicht ‘1417+ (16.08.2013)’, Alicja Kwade, 2013, in 'Degree of Certainty’, 2013, Kunstmuseum Krefeld, foto: Volker Döhne © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
‘Les Siège des Mondes’, Alicja Kwade, 2024, foto: Roman März © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
‘Superheavy Skies', Alicja Kwade, 2022, foto: Justin Craun © Alicja Kwade, courtesy 303 gallery New York
Zaalzicht ‘Sub-Stance', Alicja Kwade, 2019, in ‘Kausalkonsequenz’, 2020, Langen Foundation, foto: Roman März © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
Zaalzicht ‘Nach Osten’, Alicja Kwade, 2011, in ‘Nach Osten’, 2015, TRAFO, 2025, foto: Roman März © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
‘Eadem Mutata Resurgo’, Alicja Kwade, 2014, foto: Fabrice Seixas © Alicja Kwade, courtesy van de kunstenaar
Over Alicja Kwade
Alicja Kwade (°1979 in Katowice, Polen) woont en werkt in Berlijn. Ze stelde haar werk eerder tentoon in instellingen zoals het Louisiana Museum in Humlebæk, Whitechapel Gallery in Londen, MIT List Visual Arts Center in Cambridge (VS), Hamburger Bahnhof - Nationalgalerie der Gegenwart in Berlijn, Espoo Museum of Modern Art en Haus Konstruktiv in Zürich.
Kwade kreeg internationale erkenning voor haar deelname aan de 57ste Biënnale van Venetië in 2017. Een andere tijdelijke installatie die veel aandacht kreeg, is degene die ze in 2019 maakte speciaal voor het dak van het Metropolitan Museum of Art in New York.
Kwades werken maken deel uit van talrijke openbare collecties, zoals die van Centre Pompidou in Parijs, Hirshhorn Museum in Washington, LACMA – Los Angeles County Museum of Art, Mudam - Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean in Luxemburg en mumok – Museum Moderner Kunst Stiftung Ludwig in Wenen.
In M toont Alicja Kwade een selectie van sleutelwerken uit haar recente praktijk, aangevuld met nieuwe installaties op maat van het museum.
Foto: Alicja Kwade door Doro Zinn
Over Prof. Dr. Thomas Hertog
Prof. dr. Thomas Hertog is kosmoloog en hoogleraar theoretische fysica aan de KU Leuven, gespecialiseerd in kwantumkosmologie en snaartheorie. Hij promoveerde aan de Universiteit van Cambridge (onder Stephen Hawking) en werkte daarna onder meer aan de University of California en CERN. Hertog werkte ruim twintig jaar intensief samen met Hawking, met wie hij baanbrekend onderzoek deed naar de oorsprong van het heelal en de aard van tijd.
In 2023 publiceerde hij 'On the Origin of Time: Stephen Hawking’s Final Theory', waarin hij het concept van tijd als een emergente, niet-lineaire eigenschap integreert binnen hedendaagse kosmologie. Hertog staat bekend om zijn helder wetenschappelijk werk en zijn vermogen om complexe kosmologische ideeën toegankelijk te maken voor een breder publiek.
Foto: Gert Verbelen
Over Marc-Olivier Wahler
Marc-Olivier Wahler is directeur van het Musée d’Art et d’Histoire in Genève en voormalig directeur van o.a. het Palais de Tokyo in Parijs en het Swiss Institute in New York.
Hij staat bekend om zijn visie op musea als levende ecosystemen waar kunst, wetenschap en verbeelding in dialoog treden. Wahler werkte eerder samen met Alicja Kwade en deelt haar fascinatie voor perceptie, materie en de manier waarop kunst onze notie van tijd en realiteit bevraagt. In zijn tentoonstellingen, net als in Kwades werk, verschuift de grens tussen wat we zien en wat we denken te weten. Tijdens deze avond modereert hij het gesprek tussen Alicja Kwade en kosmoloog Thomas Hertog.
Marc Olivier Wahler, foto: Marianne Percherancier