Twintig jaar Playground

Twee decennia experimenteren en tonen

In 2007 ontstond Playground vanuit STUK, als vinger aan de pols voor kunstenaars en projecten die zich bewegen op het raakvlak van beeldende kunst en podiumkunsten – daar waar de disciplines elkaar ‘live’ raken. Intussen viert het festival zijn 20e editie. Playground onderzoekt verschillende soorten van ‘live’ en bevraagt de aanwezigheid en de rol van het menselijke lichaam in relatie tot kunstobjecten. De afgelopen jaren groeide het festival uit tot een vaste waarde in het performancelandschap. Vier dagen lang kunnen bezoekers zich in STUK en M laten inspireren door projecten en ontmoetingen die klassieke noties bevragen van wat kunst kan betekenen.

In 2026 brengen M en STUK opnieuw een divers programma. Ook dit jaar staan er beginnende en nieuwe namen en producties op het programma, naast kunstenaars wiens praktijk we al een tijd volgen en ondersteunen. Op het programma staan zowel doorlopende installaties of korte live interventies in de verschillende museale ruimtes van M. De sterkte van de line-up ligt in de uitnodiging – aan makers én bezoekers, van kunststudenten en kunstprofessionelen tot liefhebbers die op zoek zijn naar nieuwe ervaringen – om ontvankelijk te zijn en gevestigde overtuigingen in vraag te stellen.

Intussen bouwde het festival een achterban op van kunstenaars, kunstopleidingen, en geïnteresseerden die steevast aanwezig zijn op Playground. Feiko Beckers – kunstenaar en docent performance en vrije kunsten aan de Hogeschool Gent – is één van hen. Een bezoek aan Playground is al jaren een vast onderdeel binnen de opleiding. Kunstenaar Orla Barry nam in 2008, 2012 en 2019 deel aan Playground. Ze is een van de terugkerende stemmen die door M wordt gevolgd en al met meerdere projecten in M en STUK te zien was. Haar beeldend werk maakt ook deel uit van de M collectie. Hier delen ze elk hun blik op het festival.

© 'Oefeningen in de scenografie’, Jivan van der Ende, 2023

© 'Pierced Mermaid’, Grace Schwindt, 2018

Feiko Beckers – Docent aan de Hogeschool Gent

Weet je nog wanneer je Playground voor het eerst bezocht?

“Dat was in 2017, bij het oprichten van de performance afdeling van KASK. Het was voor ons toen meteen duidelijk dat een bezoek aan Playground onmisbaar was voor onze studenten.”

Wat betekent het voor jou als docent en voor jouw studenten om hier een groot deel van het programma bij te wonen?
“Een bezoek aan Playground herinnert me er altijd aan hoe ontzettend veelzijdig het medium performance is en hoeveel verschillende verschijningsvormen het wel niet kent. Voor mijn studenten is het soms verwarrend. Ze denken op Playground een definitie van performance te kunnen ontdekken, maar in plaats daarvan zien ze juist een veelheid aan verschillende praktijken die zich allemaal onder de noemer ‘performance’ scharen. Ik hoop dat mijn studenten zich na een bezoek aan Playground bewust zijn van de speelruimte en vrijheid die ze hebben bij het maken van performances.”

Heb je een bijzondere herinnering aan een van de Playground-edities?
“Afgelopen november hadden we een gesprek met Zhana Ivanova over haar performance ‘Imaginary Magnitudes’. Tijdens het gesprek zag ik studenten steeds onrustiger worden. Niet omdat ze genoeg hadden van het gesprek, maar omdat ze graag in beweging wilden komen. Terwijl Zhana sprak hoe ze met performers werkt, kregen de studenten goesting om zelf aan haar performance deel te nemen. Het gesprek inspireerde mijn studenten niet alleen, maar het activeerde hen ook.”

Hoe heb jij Playground doorheen de jaren zien evolueren als bezoeker?
“Bij mijn eerste bezoeken aan Playground werd het festival benadrukt als een ontmoetingsplaats van podiumkunst en beeldende kunst. Doorheen de jaren zijn die twee uitersten voor mij meer en meer vervaagd. Daarvoor in de plaats kwamen praktijken die niet meer uitgesproken beeldend of theatraal waren, maar juist essentieel performance. Meer en meer vind ik het idee van performance als combinatie van theater en beeldende kunst achterhaald. De performances die ik de afgelopen jaren op Playground heb gezien, versterken dat gevoel.”

Playground ontvangt scholen met een aanbod op maat, zoals gesprekken met kunstenaars of curatoren. Wat is de meerwaarde van deze ontmoetingen voor jouw studenten?

"De ontmoeting met kunstenaars is ontzettend waardevol voor studenten. Ze komen dan niet alleen meer te weten over de betekenis en de achtergrond van het werk, maar ook over de totstandkoming ervan. Het is voor beginnende kunstenaars erg belangrijk om te horen hoe een kunstwerk is ontstaan, zowel conceptueel als praktisch. We spreken het liefste met jonge makers. Ik vind het belangrijk dat studenten ervaringen horen van makers die qua leeftijd en ervaring nog dicht bij hen staan.”

‘Falling Reversely’, Isaac Chong Wai, 2025

Orla Bary – Kunstenaar

Weet je nog hoe je voor het eerst in aanraking kwam met Playground?
“Ik werkte in het verleden al met curator Eva Wittocx aan een tentoonstelling in het SMAK in Gent. Daarnaast werkte ik voor mijn videowerken of geluidsinstallaties al regelmatig samen met kunstenaars uit de podiumkunsten. Bij het opstarten van Playground zag Eva Wittocx een mogelijk live of narratief potentieel in mijn werk en gingen we hierover in gesprek. Ze gaf me tijdens een residentie bij STUK de ruimte en tijd om dit potentieel te ontwikkelen, audities te doen, met de technici van STUK te werken, ... Dat was in 2008. De live performance waren een belangrijke stap voor mijn oeuvre. Sindsdien is mijn werk sterk performancegericht en heeft het zich in een heel andere richting ontwikkeld dan het anders misschien gedaan zou hebben.”

Wat betekent het voor jou om regelmatig aanwezig te zijn op Playground, als bezoeker of als kunstenaar?

“Dankzij de steun van Playground door de jaren heen heb ik mijn interesse en vaardigheden op het gebied van performance kunnen ontwikkelen in een interdisciplinaire en ondersteunende omgeving. Ook heeft het me geholpen bij het uitbouwen van een netwerk van internationale partners. Dankzij Playground kwam mijn werk bovendien onder de aandacht van andere curatoren. Zo was mijn eerste productie ook in Tate Modern in Londen te zien. Latere performances toonde ik in Dublin, Parijs, Amsterdam, en verschillende andere plekken.”

Hoe heeft Playground jouw werk beïnvloed?
"Dankzij Playground zette ik mijn eerste stappen richting performance. Mijn deelnames aan verschillende edities van het festival zorgden voor een inhoudelijke en vormelijke evolutie in mijn oeuvre en waaruit een reeks werken voortvloeide: van 'The Scavengers Daughters' over 'MOUNTAIN' en 'Breaking Rainbows' tot 'Spin Spin Scheherazade'. Aanvankelijk vertrokken de voorstellingen vanuit een geschreven, vaak fictief verhaal binnen een beeldende scenografie. Gaandeweg verschoof de focus naar een meer collectieve manier van werken, waarbij performers een actieve rol kregen in het creatieproces. Toeval en onvoorspelbaarheid werden nadrukkelijker ingezet als onderdeel van de voorstellingen. Inhoudelijk werd mijn werk ook steeds autobiografischer. De grenzen tussen fictie en werkelijkheid werden een belangrijk terrein van onderzoek. Ook mijn ontmoeting met danseres Einat Tuchman heb ik te danken aan Playground. Haar expertise rond beweging, podiumprésence en performativiteit heeft het werk 'MOUNTAIN' diep beïnvloed. Sindsdien werken we al meer dan vijftien jaar samen."

Heb je nog een tip of suggestie voor het festival?

“Het komt zeer zelden voor dat performance in de beeldende kunst op deze manier wordt ondersteund en getoond, dus ga hier vooral mee door! Ik vind het ook bijzonder om te zien hoe kunstenaars gedurende de voorbije twintig edities van Playground terugkeren met nieuw werk, en zo te kunnen volgen wat de volgende stappen zijn in hun traject. Juist de combinatie van nieuwe stemmen en experimentele projecten met het engagement voor terugkerende namen, vind ik een krachtige mix.”

‘Spin, spin, Scheherazade’, Orla Barry, 2019

Playground festival

19.11 - 22.11.26

Dit jaar brengt M nieuwe producties en bestaande interventies die zijn aangepast op maat van het museum, met werk van Mirte Bogaert & Ive Stevenheydens, Evelien Cammaert, Kexin Hao, Hedwig Houben, Tarik Kiswanson, Izidora Lethe, Nefeli Papadimouli en Ula Sickle. In STUK kan je terecht voor de performances van Tilhenn Klapper, Diane Mahin, Ferre Marnef en Nick Steur.

Meer info