‘Kennis in zicht’: M en KU Leuven bundelen de krachten

KU Leuven organiseert ter gelegenheid van haar 600e verjaardag (welgefeliciteerd!) een hele reeks evenementen. Eén daarvan is een tentoonstelling in M, ‘Kennis in zicht’. Ze toont objecten die gebruikt werden voor onderwijs en onderzoek didactische doeleinden: van dinomodellen, over gipsen beelden afgietsels tot een reuzenhert en zelfs een motor.

Maar hoe doe je dat, zo’n tentoonstelling opzetten met twee partijen? Wie doet wat? Hoe vul je elkaar op de best mogelijke manier aan? We vroegen het aan Annelies Vogels, stafmedewerker tentoonstellingen KU Leuven, en Babette Rummens, tentoonstellingscoördinator bij M.

Annelies: “Het is natuurlijk niet de eerste keer dat de universiteit en het museum samenwerken. Eigenlijk deden we dat al van het prille begin. De allereerste tentoonstelling van M, in 2009, was gewijd aan Rogier van der Weyden. De curator was Jan Van der Stock, docent bij de onderzoeksgroep kunstwetenschappen van KU Leuven. Ik werkte toen ook al mee aan die expo, wel nog in een andere functie. En dan zijn er natuurlijk de stadsfestivals zoals ‘KNAL!’, een samenwerking van M, stad Leuven en de universiteit. Om maar te zeggen: er is een grote verwevenheid tussen onze twee instellingen.”

“Ik ben één van de curatoren van ‘Kennis in zicht’. Samen met vier collega’s hebben we de thema’s vastgelegd en een ruime selectie gemaakt van de objecten die we wilden tonen. Twee jaar geleden zijn we met dat inhoudelijke concept naar M gestapt.”

Museumbril

Babette: “En dan begint er een fase die ik heel fijn vind: de tentoonstelling wordt concreet, maar tegelijkertijd liggen er nog heel veel pistes open. Er is nog tijd en ruimte om het project te boetseren tot iets dat door iedereen gedragen wordt. Dan start de samenwerking echt en voel je: hier gaan we samen onze schouders onder zetten.”

“Meteen vanaf die eerste voorstelling zet ik mijn museumbril op: hoe gaan we die objecten in de best mogelijke omstandigheden aan het publiek tonen? Hoe brengen we het verhaal op een overtuigende manier? Om op die vragen te antwoorden, starten we een projectgroep van museumcollega’s met verschillende expertises: communicatie, productie, publiekswerking... Een expo wordt door vele handen gedragen. Hier intern in het museum, maar evengoed bij KU Leuven.”

Annelies: “M is echt een geoliede machine, met vele jaren ervaring. Je voelt dat. KU Leuven heeft ook heel veel erfgoed, maar wij zijn in de eerste plaats een onderwijs- en onderzoeksinstelling. Terwijl M vooral een museum is. Die museale expertise is erg waardevol.”

“En je hebt meteen ook toegang tot een publiek: M heeft veel habitués. In de universiteitsbibliotheek kan je ook regelmatig af en toe tentoonstellingen gaan bekijken, maar mensen weten dat niet altijd. Ik denk dat KU Leuven bij tijd en wijle ook een beetje intimiderend kan zijn voor een breed publiek. We doen heel hard ons best om onze deuren open te stellen, maar het blijft toch anders dan bij M: een publiek bereiken en je collecties ontsluiten, is bij jullie het hoofddoel.”

Weelde

Babette: “De kracht van de universiteit is voor mij de enorme expertise die ze in huis heeft. We hebben bijvoorbeeld een heel vruchtbare samenwerking gehad rond het thema ‘Veranderende blik’.”

Annelies: “Ja, dat is een zaal met stukken uit de Afrikaanse collectie die tijdens de koloniale periode zijn verzameld. We tonen er ook didactische medische films van rond 1900. Die laten patiënten in kwetsbare posities zien. Ze reduceren hen als het ware tot medische ‘objecten’ – meestal zonder hun toestemming. Heel gevoelig allemaal. Daarom hebben we experts ingeschakeld die ons hielpen selecteren én duiden.”

Babette: “In de tentoonstelling zie je interviews met die experts, en de presentatie brengt de stukken ook op een knappe manier naar voren. Voor mij komen de inhoudelijke expertise van de universiteit en onze museale expertise daar heel mooi samen.”

“M is een kunstmuseum, dus voor ons is dit een wat atypische tentoonstelling. Voor mij persoonlijk was het ook nieuw: die weelde van objecten gaan bekijken bij de KU Leuven - soms in kelders en op zolders. Echt immens wat daar allemaal bewaard wordt. Het heeft mij in ieder geval met andere ogen naar de universiteit laten kijken. Als dat nu ook lukt met de bezoeker, zijn we in ons opzet geslaagd.”

Eén ticket, twee locaties

In 2025 viert KU Leuven haar 600ste verjaardag met een uitgebreid feestprogramma waaronder de expo’s 'Kennis in zicht' in M en 'Routes naar kennis' in de Universiteitsbibliotheek. Samen blikken de tentoonstellingen terug op de geschiedenis van zes eeuwen universiteit in Leuven. In 'Kennis in zicht' sta je oog in oog met een selectie fascinerende studieobjecten die de universiteit de voorbije eeuwen verzamelde. In 'Routes naar kennis' volg je het parcours van zeshonderd jaar KU Leuven en de kleine en grote verhalen van markante mensen die er werkten of studeerden; van jonge geesten met grote dromen tot wetenschappers die grenzen verlegden.

Met een voordelig combiticket krijg je toegang tot beide tentoonstellingen.

Meer info