Van woorden naar (streef)waarden: een collectief traject van dialoog, spanning en groei

Van woorden naar (streef)waarden

Een collectief traject van dialoog, spanning en groei

M evolueert naar een waardengedreven organisatie. Een ambitieuze verschuiving die meer vraagt dan mooie woorden op papier. Het afgelopen halfjaar begeleidden Sigrid Bosmans (Directeur Samenleving) en Lore Boon (Stafmedewerker Beleid en Strategie) alle 52 medewerkers doorheen een collectief traject. Het resultaat: vier streefwaarden die de ruggengraat van de organisatie vormen.

“Waarden geven je beleid vorm,” vertelt Sigrid. “Ze bepalen wat en hoe je iets doet, hoe je met anderen en met elkaar omgaat. Het bijzondere aan een waardengedreven organisatie is dat die zoektocht nooit stopt. Er is altijd dialoog.”

Lore vult aan: "Werken aan een organisatie wordt vaak lineair voorgesteld, alsof je snel van punt A naar punt B reist. Dat idee is een valkuil. Het is een doorlopend proces, iets om te blijven doen.”

Van persoonlijk naar collectief

Waarden blijven dode letter zolang het enkel woorden zijn. Ze moeten gedragen worden, besproken, geleefd. Daarom vroegen Sigrid en Lore alle collega’s om vijf waarden te benoemen die ze belangrijk vinden voor M. In zorgvuldig samengestelde duo’s – mensen die niet vaak samenwerken – ontstonden gesprekken waarin persoonlijke overtuigingen en organisatiewaarden botsten en versmolten. “Bepaalde waarden zijn zo diep geworteld dat er vanzelf overlap ontstaat,” licht Sigrid toe. Die overlap werd gebundeld in zes clusters. En ook tegenstellingen – tussen autonomie en samenwerking, bijvoorbeeld, of tussen efficiëntie en effectiviteit – kregen bewust ruimte. Want gezonde spanning is waar duurzame groei ontstaat.

In rondetafelgesprekken met collega’s van verschillende teams werden de waardenclusters verder uitgediept en naast belangrijke thema’s gelegd, zoals beeldgeletterdheid of transhistoriciteit.

“Als moderator speelde ik een dubbele rol,” vertelt projectcoördinator Jolien De Nijs. “Het gesprek begeleiden én tegelijk vanuit mijn eigen expertise meedenken.”

Jobstudenten in M Leuven — Foto: Josefien Tondeleir voor M Leuven

Van abstract naar tastbaar

De uitdaging bleek om de waarden naar de praktijk te vertalen. “Het is te vrijblijvend om grote thema’s te benoemen,” stelt Sigrid. “We stelden telkens de vraag: wat doen we hier vandaag al mee? En als we het nog niet doen, hoe maken we het dan wel zichtbaar én voelbaar?” Dat onderscheid bleek lastig, erkent Lore: “Wat zijn we nu al? Wat willen we zijn? We moesten de streefwaarden constant aan de praktijk toetsen en tegelijk ambitieus genoeg blijven.”

Curator Valerie Verhack en communicatie-medewerker Dries Lievens vatten de essentie samen: “Het was waardevol om samen stil te staan bij wat we als museum en kunstenhuis willen uitdragen. De nieuwe waarden vormen niet alleen de drijvende kracht van het huis, maar ook van iedere individuele medewerker. Met elkaar in gesprek gaan versterkt het gevoel van verbondenheid.”

Een levend verhaal

De vier streefwaarden vormen de bouwsteen voor de komende beleidsdossiers. “Maar we blijven ook bijleren over wat ze voor ons betekenen,” zegt Lore. In de museumkeuken hangt een prikbord met een uitnodiging: wie kent iemand die inspirerend bezig is met experiment, met duurzaamheid? Zo blijven de waarden evolueren.

“Daarna kijken we naar buiten, extra muros. Herkennen mensen onze waarden? En als dat niet zo is, zetten we er dan harder op in, of beslissen we net dat het toch niet zo past?,” vraagt Sigrid zich af. Eén ding is zeker: naarmate het museum evolueert, en de wereld waarin we ons begeven, zullen de waarden mee-ademen.

Benieuwd wat onze waarden zijn?

Ontwikkeling en experiment als motor voor transformatie

In de onderzoekspraktijken van M zijn ontwikkeling en experiment structureel verweven in de hele organisatie. We ondersteunen artistiek onderzoek, inhoudelijke verdieping en interdisciplinair denken en creëren ruimte voor reflectie en verbeelding binnen alle facetten van onze erfgoed-en kunstenwerking.

Ontwikkeling gebeurt in dialoog met kunstenaars, onderzoekers, medewerkers, publieksgroepen en partners. Het is een dialoog die durven, falen en omdenken erkent als waardevolle schakels in het proces. M neemt een rol op als laboratorium en facilitator voor trajecten die bijdragen aan artistieke en maatschappelijke vernieuwing.

Deze focus op vernieuwing dragen we uit over onze hele waardeketen, tot en met de ontwikkeling en vormgeving van onze eigen organisatie en werkvloer.

Zorgzaamheid als werkwijze, betrokkenheid als brandstof

Zorg vormt bij M een waarde die zich uitstrekt over collectiebeheer, artistieke productie en interne organisatiecultuur. We hanteren niet alleen hoge standaarden voor onze intrinsieke erfgoed-en kunstenwerking, maar blijven kwaliteitsvolle antwoorden bieden op maatschappelijke uitdagingen.

Onze medewerkers bouwen duurzame samenwerkingen uit met kunstenaars, onderzoekers, medeburgers, financiële partners en belanghebbenden op basis van vertrouwen, samenwerking en respect.

Onze inhoudelijke keuzes als kunsten- en erfgoedspeler willen we maken vanuit maatschappelijke betrokkenheid en worden ingebed in een werking die inzet op verdieping en actief luisteren.

Oprechte gastvrijheid voor een polyfonie van perspectieven

Bij M maken we actief ruimte voor andere stemmen, verhalen en manieren van kijken. Toegankelijkheid is bij ons vrij van drempels.

Het is een consequente houding die je terugvindt in onze taal, onze prijzen, onze plekken en onze relaties. Meerstemmigheid is geen modewoord, maar het begin- en eindpunt van de programmatie, collectie en publiekswerking van M.

We ontwikkelen, onderzoeken en produceren met kunstenaars en gemeenschappen, lokaal verankerd en internationaal verbonden. M is een huis voor kruisbestuiving waarin altijd ruimte is voor wie nog te weinig gehoord of gezien wordt.

Wat we tonen en doen, groeit uit dialoog, uit de stad, de wereld en uit de tijd waarin we leven. Zo bouwen we aan een relevante, open en toekomstgerichte museum- en kunstenwerking met een geheugen dat beweegt, bevraagt en betekenis heeft voor velen.

Duurzaam denken, duurzaam doen

M verankert duurzaamheid in de kern van zijn werking, als visie én als praktijk. Vanuit onze rol als collectiebeherende instelling nemen we verantwoordelijkheid voor de langetermijnzorg en betekenisgeving of herinterpretaties van werken.

In onze werkingen zetten we in op duurzame trajecten en samenwerkingen waarbij niet enkel presentatie en participatie, maar ook creatie, onderzoek en ondersteuning op maat centraal staan. Ecologisch verantwoord materiaalgebruik, energie-efficiëntie en circulaire tentoonstellingspraktijken worden actief onderzocht en toegepast.

M bouwt bovendien aan een interne organisatie met oog voor welzijn, haalbaarheid en gedeeld engagement. Duurzaam denken stuurt zo niet alleen wat we tonen, maar ook hoe we samenwerken, ontwikkelen en zorgen.