Vijf vragen aan een M-cenas: “Cultuur is geen bijzaak. Het is de hoofdzaak”

5 vragen aan een M-cenaskoppel

“Cultuur is geen bijzaak. Het is de hoofdzaak”

Auteur en redacteur Hilde Devoghel en haar man, KU Leuven-professor Bart De Moor, zijn M-cenassen van het eerste uur. Met volle overtuiging.

Hoe zijn jullie M-cenas geworden?
Hilde: “We waren goed bevriend met Veronique Vandekerckhove, de eerste conservator van M. Zij overtuigde ons om het nieuwe museum te steunen. Veronique is in 2012 verongelukt, maar we zijn altijd M-cenas gebleven.”

Welke rol speelt kunst in jullie leven?
Bart: “Mijn hart gaat vooral uit naar de muziek. Ik ben ermee grootgebracht: mijn moeder was een goede pianiste, mijn vader was voorzitter van de Vlaamse Opera.”

“Zelf ben ik voorzitter van de Alamire Foundation – een hele eer. Onze stichting onderzoekt en promoot de Franco-Vlaamse polyfonie. Die was in de 15e en 16e eeuw een van dé Vlaamse exportproducten, naast onder meer de schilderkunst van de Vlaamse Primitieven.”

Hilde: “Wat Bart heeft met muziek, heb ik met taal. Literatuur is mijn lang leven – lezen én schrijven: ik heb net een dichtbundel uit. Maar mijn eerste job was bij de Stichting voor Kunstpromotie. Die hielp kunstenaars contact te leggen met het bedrijfsleven. Later ben ik voor ROBtv gaan werken. Daarna ben ik verantwoordelijke wetenschapscommunicatie voor KU Leuven geworden. Allemaal functies waarin je go-between bent tussen verschillende werelden.”

Bart: “Dat herken ik ook in M. Zelf hou ik vooral van oude kunst, maar ’t is mooi hoe het museum de brug slaat met hedendaagse kunst. Zoals vorig jaar in 'Dieric Bouts. Beeldenmaker'. Daar zag je niet alleen werken van Bouts en zijn tijdgenoten, maar ook kunst van nu. Je merkte dat er over de confrontatie nagedacht was.”

Waarom zijn M-cenassen zo belangrijk voor M?
Bart: “Er is natuurlijk de financiële bijdrage. Je weet ook waar je geld voor gebruikt wordt, dat vind ik goed. De voorbije jaren ging de M-cenasbijdrage naar de restauratie van het Passieretabel. We hebben daar een persoonlijke link mee: onze dochter Hannah is een van de onderzoekers.”

Hilde: “Voor haar doctoraat is ze naar Zweden gegaan, waar veel Vlaamse retabels intact bewaard zijn gebleven. Ik ben toen meegegaan als persoonlijke assistent (lacht).”

Bart: “Nu, die financiële input is in mijn ogen niet het voornaamste. Je brengt vooral een netwerk mee. Ik ben kabinetschef geweest van wetenschaps- en innovatiebeleid, en ook vicerector internationaal beleid van KU Leuven. Dat helpt om dingen te verwezenlijken.”

“In ‘Kennis in zicht’, de tentoonstelling in M naar aanleiding van 600 jaar KU Leuven, is een Vlaams topstuk uit de collectie van de Alamire Foundation te zien: het Leuvens Chansonnier. Een boekje van rond 1475 met 52 liederen, waarvan 12 voorheen onbekende. Alamire heeft het onderzocht en gedigitaliseerd, en in M kan je ernaar luisteren. Met mijn achtergrond als ingenieur heb ik mee het onderzoeksgedeelte aangestuurd.”

M-cenassen in museum M Leuven — © Josefien Tondeleir voor M Leuven

Welke rol speelt M in de bredere Leuvense gemeenschap?

Hilde: “M is onmisbaar in het Leuvense ecosysteem. Je ziet het ook in het buitenland: in steden met een universiteit is het culturele aanbod vaak erg goed. Er zijn veel raakpunten tussen wetenschap en kunst. ‘Kennis in zicht’, een samenwerking van M en KU Leuven, laat dat opnieuw zien.”

Bart: “Cultuur is geen bijzaak, het is de hoofdzaak. In de Tweede Wereldoorlog kreeg Winston Churchill eens de vraag of hij het geld voor defensie niet kon halen bij cultuur. Zijn antwoord: ‘Geen denken aan - waar véchten we anders voor?’”

Hilde: “Eeuwenoude kunstwerken hebben veel doorstaan om tot bij ons te geraken: oorlogen, rampen … Mensen hebben hun leven gewaagd om kunst voor het nageslacht te bewaren! Dat is toch indrukwekkend. Musea spelen daarin een cruciale rol. We zijn blij dat we daar als M-cenassen aan kunnen bijdragen.”

Wat zijn jullie lievelingswerken in M?
Hilde: “Deze zaal, in het oude huis Vanderkelen-Mertens, is onze favoriet. De laatmiddeleeuwse retabels en beelden zijn op zich al schitterend, maar de scenografie, met het barokke behangpapier, geeft er een heel eigen ritme aan.”

Bart: “De werken getuigen van enorm veel metier . De gelaatsuitdrukkingen, de plooival van de kleding… ’t Is bijzonder realistisch, als een stripverhaal in 3D. Dat is typisch voor Vlaamse retabels. Rond 1500 stond Vlaanderen wijd en zijd bekend om zijn cultuurexport: schilderijen, wandtapijten, polyfone muziek, en dus ook retabels. Echt iets om trots op te zijn.”

Kunstwerken uit de collectie van museum M Leuven — © Josefien Tondeleir voor M Leuven

Kunstwerk uit de collectie van museum M Leuven — © Josefien Tondeleir voor M Leuven

M-cenassen op bezoek bij een kunstenaar in haar atelier — Diederik Craps voor M Leuven

M-cenas worden: iets voor jou?

Onze M-cenassen maken waardevolle artistieke en socioculturele projecten mogelijk. Wil jij daar een steentje toe bijdragen en tegelijk genieten van het exclusieve en verdiepende M-cenasaanbod?

Vertel me meer!