Scultori Fiamminghi
Vlaamse beeldhouwers in Italië
Egidio della Riviera (toegeschreven aan), Drie slapende Putti © Galleria Borghese, foto: Luciano Romano
Wegbereiders in de Lage Landen
Aan het begin van de 16e eeuw introduceerden voortrekkers zoals Jan Gossaert, Pieter Coecke van Aelst en Cornelis Floris de Italiaanse renaissance in Vlaanderen. Stilaan lieten Vlaamse beeldhouwers de gotische stijl definitief achter zich.
Zo maak je in de expo kennis met Jacques Dubroecq, de eerste echte renaissancebeeldhouwer van de Lage Landen. Na zijn Italiëreis ging de hofkunstenaar van Maria van Hongarije als eerste aan de slag met wat hij over de Alpen had gezien. Ook het werk van overgangsfiguren als Jacques Jonghelinck krijgt een prominente plek in de expo.
Jacques Jonghelinck, Sol © Rijksmuseum. Aankoop met steun van de Stichting tot Bevordering van de Belangen van het Rijksmuseum
Onbekend, Buste van Karel V (1500–1558), ca. 1515-1525, Stad Brugge - Musea Brugge, foto: Cedric Verhelst voor M Leuven
Toegeschreven aan Jean Mone, De apostel Paulus, 1500-1550, Brussel, Museum van de stad Brussel. Broodhuis
Willem Danielsz. Van Tetrode, Paardentemmer van de fontein ‘Dioscuri di Monte Cavallo’, 1559, Firenze, Museo Nazionale del Bargello
Toegeschreven aan Jacques Jonghelinck, Luna (links) en Sol (rechts), ca. 1565, Kunsthistorisches Museum Vienna, Kunstkammer en Amsterdam, Rijksmuseum. Aankoop met steun van de Stichting tot Bevordering van de Belangen van het Rijksmuseum, foto: Cedric Verhelst voor M Leuven
Fiamminghi over de Alpen
De renaissance baande zich een weg naar Vlaanderen, maar ook heel wat Vlamingen vonden hun weg naar Italië. Zo reisde Giambologna (Jean (de) Boulogne) over de Alpen om nooit meer terug te keren. Vanuit zijn atelier in Firenze bouwde hij aan een vernieuwend en invloedrijk oeuvre. Zijn atelier werd een magneet voor talent uit het Noorden zoals Pietro Francavilla, Johann Gregor van der Schardt en Adriaen De Vries. Omstreeks 1575 waren Vlamingen met klinkende Italiaanse namen zoals Egidio Della Riviera, Nicolo Pippi en Coppe Fiammingo in Rome al even toonaangevend.
Door hun combinatie van technisch meesterschap en stilistische vernieuwing reikte de invloed van deze scultori fiamminghi over heel Europa; van de Scandinavische landen tot aan het Spaanse hof.
De tentoonstelling eindigt met de Brusselse beeldhouwersfamilie Duquesnoy, en de uit Utrecht afkomstige broers Robert en Andries De Nole. Hun werk toont hoe de Contrareformatie aan het einde van de 16e eeuw een nieuwe impuls gaf aan de religieuze beeldhouwkunst.
Francesco Bordoni & Pierre de Franqueville, Gevangenen afkomstig van de sokkel van het ruiterstandbeeld van Hendrik IV op de Pont Neuf © GrandPalaisRmn (musée du Louvre) / Stéphane Maréchalle
Jacob Cobart (Cope Fiammingo), Tabernakel uit de kerk van San Luigi dei Francesi, ca. 1585-1595, Roma, Chiesa di San Luigi dei Francesi
Gillis van den Vliete (Egidio Della Riviera), Kracht, ca. 1602, Roma, Chiesa di Santa Maria dell’Anima
Francesco Bordoni & Pierre de Franqueville, Gevangene afkomstig van de sokkel van het ruiterstandbeeld van Hendrik IV op de Pont Neuf (detail) © GrandPalaisRmn (musée du Louvre), foto: Cedric Verhelst voor M Leuven
Francesco Bordoni & Pierre de Franqueville, Gevangene afkomstig van de sokkel van het ruiterstandbeeld van Hendrik IV op de Pont Neuf (detail) © GrandPalaisRmn (musée du Louvre), foto: Cedric Verhelst voor M Leuven
Robert & Andries de Nole, Ignatius van Loyola (detail), BK-BR-989 Rijksmuseum. Bruikleen uit de Koninklijke Verzamelingen
Zaalzicht 'Scultori Fiamminghi', M Leuven, 2026, foto: Elias Derboven voor M Leuven
Zaalzicht 'Scultori Fiamminghi', M Leuven, 2026, foto: Elias Derboven voor M Leuven
Zaalzicht 'Scultori Fiamminghi', M Leuven, 2026, foto: Elias Derboven voor M Leuven
Zaalzicht 'Scultori Fiamminghi', M Leuven, 2026, foto: Elias Derboven voor M Leuven
