Kunstwerken van Valérie Mannaerts in de publieke ruimte

Elisa Maenhout voor M Leuven
Valérie Mannaerts
Kunstwerken in de publieke ruimte
In de tentoonstelling 'Antennae' (03.04 - 30.08.26) blikt Valérie Mannaerts terug op dertig jaar kunstenaarschap en toont ze nieuw werk. Daarnaast vind je kunstwerken van Mannaerts terug in de publieke ruimte in Brussel en Antwerpen, vaak vrij toegankelijk.

Elisa Maenhout voor M Leuven
'Private Architecture (BeursBourse)' in Beurs van Brussel
In opdracht van Robbrecht & Daem Architecten, Popoff Architectes en BEAU.
De centrale hal van het Beursgebouw is een ontmoetingsplaats in het centrum van Brussel. De identiteit wordt gemarkeerd door het kunstwerk van Valérie Mannaerts dat de hele vloer bedekt en de monumentaliteit van de ruimte verenigt met een menselijke toets en schaal door middel van het analoge en het handgemaakte. De vloer bevat vier organische elementen, uitgevoerd in mozaïek, die verwijzen naar de aanwezigheid van vegetale ornamenten in het stucwerk van het plafond. De driedimensionale aard van de tekeningen in mozaïek werkt als een trompe l’oeil, die men pas geleidelijk ontdekt door zich door het gebouw te bewegen.
De ambachtelijke vertalingen van handgemaakte tekeningen benadrukken de analoge identiteit van 'Private Architecture (BeursBourse)' (2015-2023). In het ontwikkelingsproces was wederzijds respect en het daaruit voortvloeiende gesprek tussen Mannaerts en de ambachtslieden een belangrijke voedingsbodem voor de realisatie van het uiteindelijke kunstwerk. De vloer bevat vier organische elementen, uitgevoerd in mozaïek, die appelleren aan de aanwezigheid van vegetale ornamenten in het stucwerk van het plafond. Het gehele oppervlak, uitgevoerd in gegoten graniet, is omgeven door een getekende mozaïekrand. Zo wordt elke hoek van de bestaande, geometrische architectuur benadrukt door middel van een vloeiende, organische vormentaal.

Private Architecture (BeursBourse), Valérie Mannaerts, 2015-2023 (Beursgebouw Brussel), © de kunstenaar, foto : Filip Dujardin
'Real if I want to' in ING collectie in Brussel
Deze reeks bestaat uit zes grote schilderijen die naadloos in elkaar overvloeien en zo een optische illusie scheppen. Kenmerkende elementen zoals kleding, vegetale motieven en paravents uit het oeuvre van Mannaerts komen hierin terug. De werken in deze reeks presenteren schilderijen niet als vlakke afbeeldingen, maar als gelaagde plekken waar ruimte en objecten een haast menselijke aanwezigheid krijgen.
'Real if I want to' (2014) fungeerde destijds als een soort momentopname van Mannaerts' praktijk: een overzicht van motieven, referenties aan bestaand werk en projecties van ideeën voor nog niet gerealiseerde werken.

Real if I want to, Valérie Mannaerts, 2014, ING Collectie, © de kunstenaar, foto : Philippe De Gobert
'Pleasure in Making (curtain for Bozar)', in Victor Bozar Café
Een hand geborduurd gordijn, in opdracht van Robbrecht & Daem architecten.
In de woorden van architect Aslı Çiçek: Het werk van Valérie Mannaerts in Bozar Café definieert haar aanwezigheid op natuurlijke wijze zonder deze op te eisen. Ze tekent op de gordijnen een wereld die de nieuwsgierigheid van de toeschouwer opwekt. Het is een wereld van fascinaties, subtiliteit, allerlei soorten ruimtes en vreugde, die via haar tekeningen wordt overgebracht naar de echte wereld. Ze neemt het gordijn als een vloeiende vorm van architectuur en gebruikt het om sierlijke sporen achter te laten in de ruimtes. Deze sporen zijn niet alleen zichtbaar, maar omarmen ook de architectuur waarmee ze omgeven zijn. 'Pleasure in Making' (2016), zoals Valérie Mannaerts haar werk noemt, versterkt het plezier in het ervaren van architectuur.

Pleasure in Making (curtain for Bozar), Valérie Mannaerts, 2016 (Victor Bozar Café), © de kunstenaar, foto : Philippe De Gobert
'Private Architecture (joyfully wet)' in Bouckenborghpark, Merksem
In opdracht van Kunst in de Stad.
'Private Architecture (joyfully wet)' (2024) bestaat uit een monumentale sculptuur in brons geïnstalleerd in het midden van een voormalig waterbassin voor het kasteel van het Bouckenborghpark. Het kunstwerk heeft vormelijk een abstract karakter met een sterke vegetale aanwezigheid door het oorspronkelijk gebruik van bamboe voor de stam of gesculpteerde bladeren die de sculptuur bedekken.
Deze dialoog tussen een abstracte en een vegetale vormentaal ligt aan de basis van het kunstwerk. De sculptuur werd geïnspireerd door het alomtegenwoordige water in en rond het park en de vochtige natuur die er rijkelijk groeit. Symbool voor deze vruchtbare tandem is het vruchtlichaam dat voortkomt in vochtige bodems. Omwille van zijn intrinsieke vorm, is de paddenstoel erg suggestief en rijk aan antropomorfische associaties.

Private Architecture (joyfully wet), Valérie Mannaerts, 2024 (Bouckenborgpark Merksem), © de kunstenaar, foto : Eline Willaert

