Souffleur, wat betekent sgraffito?

Retabel met taferelen uit de kindertijd en de Passie van Christus (detail)

Retabel met taferelen uit de kindertijd en de Passie van Christus (detail), onbekend, ca. 1520-ca. 1525, Collectie M Leuven

SOUFFLEUR

Sgraffito

Kunst heeft, zoals alle domeinen, een eigen woordenschat. In ‘Souffleur’ geven medewerkers van M uitleg en achtergrond bij vaktermen die je wellicht bekend in de oren klinken, maar waarvan je misschien niet (meer) weet wat ze ook alweer precies betekenen.

Retabel met taferelen uit de kindertijd en de Passie van Christus (detail)

Retabel met taferelen uit de kindertijd en de Passie van Christus (detail), onbekend, ca. 1520-ca. 1525, Collectie M Leuven

Kaat Goossens, masterstudent geschiedenis en stagiaire bij team Collecties: “Sgraffito komt van het Italiaanse sgraffiare, wat krassen betekent. Het is een eeuwenoude decoratietechniek. Eerst breng je een laag verf aan op bladmetaal – meestal bladgoud, soms bladzilver. Vervolgens krab je deeltjes van die laag weg, zodat het onderliggende bladmetaal weer zichtbaar wordt. Zo creëer je figuren. Dat kan een tekst of een sierlijk motief zijn, maar bijvoorbeeld ook de nagebootste textuur van een stof.” 

 

“Het 16e-eeuwse Antwerpse Passieretabel uit onze collectie is ook versierd met sgraffito. Die is niet goed meer te zien, maar de restauratie brengt daar verandering in. Tijdens het restauratieproces staat het Passieretabel voortdurend op zaal. Zo kan iedereen volgen hoe dit kostbare stuk met zijn prachtige sgraffito in ere hersteld wordt.”

Het Passieretabel in museum M Leuven

© Elias Derboven voor M Leuven